NowaNadzieja.com.pl

Fundacja Na Rzecz Pomocy Dzieciom Niepełnosprawnym

 

PROGRAM HANDLE  - akronim od nazwy Holistc Approach to Neuro Development and Learning Efficiency (Holistyczne Podejście do Neurorozwoju  i Efektywności Uczenia się). Twórcą programu jest  Judith Bluestone - autystka wysoko funkcjonująca, która  w okresie dzieciństwa  i  wczesnej młodości cierpiała na bardzo duże zaburzenia w odbiorze bodźców  i zaburzenia kontaktów  społecznych.  Analizując swoje doznania płynące z różnych układów  całego ciała podjęła się łączenia różnorodnych wątków w spójną teorię w oparciu o najnowsze badania  z zakresu neurologii,  gastrologii i psychologii.  Swoje przemyślenia  i wnioski  dotyczące autyzmu, który jest złożonym zaburzeniem neurologicznym  przedstawiła w książce „Materia autyzmu”. Przemyślenia te stały się impulsem do powstania   PROGRAMU  HANDLE – DIAGNOSTYCZNO-TERAPEUTYCZNEGO.  Judith Bluestone  stwierdza – jesteśmy istotami energetycznymi, żyjącymi w świecie energii. To, co postrzegamy jako dźwięk, światło, dotyk, ruch, to różne formy energii , którą odbierają nasze zmysły. Kiedy organizm dobrze funkcjonuje, integrujemy te rozproszone formy energii w spójna całość i odbieramy  świat „takim jakim jest”. Rzeczywistość jest w oku patrzącego a także w jego uszach, skórze, mięśniach, ścięgnach i żołądku. Zaburzona  integracja bodźców zakłóca  funkcjonowanie  człowieka i  jest przyczyną przewlekłego stresu, który uniemożliwia wyjście z tego ”zaklętego kręgu” bez  właściwej pomocy z zewnątrz. 

HANDLE – staje sie narzędziem  służącym do zrozumienia i leczenia zaburzeń  ze spektrum autyzmu.  HANDLE przede wszystkim  dąży do obniżenia stresu, który jest źródłem problemów i niskiego poczucia bezpieczeństwa, który zakłóca fizjologiczną równowagę ciała, zaburza wyższe funkcje poznawcze, obniża odporność  i sprzyja powrotami do prymitywnych odruchów, co utrudnia radzenie sobie z bodźcami sensorycznymi, upośledza zdolność do relaksu i zaburza sen. Istotnymi czynnikami, które na samym początku działań terapeutycznych mogą przynieść ulgę osobom z autyzmem  jest noszenie ubrań  i butów tylko i wyłącznie z tworzyw naturalnych, otaczanie się przedmiotami  z tworzyw naturalnych i używanie do odpromieniowania nadmiaru energii miedzianych bransoletek ( najlepiej na kostce lewej nogi) .
W programie HANDLE  pracuje się  z różnymi osobami, które muszą się nauczyć, jak chronić się przed stresem, który dezorganizuje każde ich działanie. Początkowo to  terapeuci są  ich „stresomierzaczami”.  Obserwują  ich i wychwytują oznaki zmiany stanu, informując ich o tym co widzą, co to oznacza i dlaczego dana osoba  musi  przestać wykonywać  ćwiczenie WŁASNIE TERAZ. Stopniowo osoby ze spektrum autyzmu   zaczynają rozpoznawać u siebie zmiany stanu, kiedy te narastają i uczą się modelować swe zachowanie. To jest niezwykłe osiągniecie dla każdej osoby z autyzmem. W sesjach diagnostycznych osoby z autyzmem dowiadują się tego, co jest im potrzebne, kiedy dane działanie w określonej sytuacji powoduje reakcję stresową. Z czasem w działaniach testowych  lub terapeutycznych potrafią zaobserwować, kiedy ciało i mózg odczuwa wpływ danego ćwiczenia i kiedy posuwanie się dalej może spowodować zamknięcie układów , które właśnie przez terapię starają się otworzyć i wzmocnić. 
Sytuacjami stresogennymi u osób z autyzmem może być np.gryzienie jedzenia. Większość osób z autyzmem cierpi z powodu zaburzeń czucia w jamie ustnej dlatego nie lubi odczucia, które wywołuje gryzienie jedzenia. Ruchy niezbędne  do przeżuwania, połykania, i oddychania ( rozszerzenie wcześniejszego instynktu ssania , połykania i oddychania), zależą od sekwencji dobrze skoordynowanych reakcji w obrębie nerwów czaszkowych, szczególnie dotyczy to nerwu trójdzielnego. Nerw ten unerwia zęby, dziąsła, język, policzki, brwi , czoło a nawet rogówkę oka. Przykra stymulacja podczas żucia, mycia twarzy , szczotkowania zębów, golenia, czy nawet  mówienia może być  interpretowana jako ból. Ból, który  stale podrażnia, ponieważ przy każdym ruchu stymuluje inną cześć nerwu trójdzielnego. Problemy czuciowe są bardzo ważne w odniesieniu do jedzenia, a oczekiwanie  nieprzyjemnej konsystencji pokarmu może w ogóle uniemożliwić przyjęcie i przełknięcie jakiegokolwiek kęsa. Dodatkowo ograniczeniom czuciowym, które najczęściej przeszkadza osobom z autyzmem w gryzieniu jedzenia i przesuwaniu go w ustach  aż do pogryzienia go na miazgę jest nadwrażliwość na dźwięki. ( przerażenie wywołuje dźwięk własnego żucia).Dziecko sygnalizuje swoje problemy przez odmowę jedzenia, brak gryzienia i  połykanie nieprzeżutych kęsów, zasłanianie ust rekami,  zachowania agresywne i autoagresywne – oklepywanie policzków, uderzaniem głową  i zasłanianiem uszu rękoma, krzyk, płacz.
Zaburzenia trawienia często prowadzą do bólów brzucha i problemów z wypróżnieniami.  Ponadto  problemy te prowadzą do niedożywienia ze względu na złe  wchłanianie składników odżywczych  w jelitach. Dziecko sygnalizuje swoje problemy przez  garbienie się ( kulenie się ),  kiwanie się do przodu,  brak kontroli mięśni regulujących wydalanie,  długotrwałe  zaparcia i instynktowne chodzenie na czubkach palców celem uniknięcia dodatkowej  stymulacji nadwrażliwych jelit.  ( Kumulacja odpowiednich punktów, którymi zajmuje się chińska refleksologia dla przewodu pokarmowego  znajduje się  w obszar pięt. Chińska refleksologia opisuje mapę naszych stóp, punkty te mają bezpośrednie połączenie z układem nerwowym).
Stres wynikający z problemów zaburzonego odbioru bodźców wzrokowych  najczęściej występuje  z powodu niewykształcenia umiejętności poruszania drobnymi mięśniami gałki ocznej tak, aby pola widzenia obu oczu się zbiegały i tworzyły jeden obraz, z nadwrażliwości na światło, brak akomodacji, trudność wyróżniania przedmiotu z tła. Dziecko sygnalizuje swoje potrzeby poprzez przysłanianie swoich oczu, patrzenie przez długą grzywkę, patrzenie peryferyczne w ustawieniu bokiem do mówiącego, kręcenie , trzepotanie rękami przed swoja twarzą, preferowanie zacienionych miejsc, krzyk przy zmuszaniu do patrzenia na wprost i kontaktu wzrokowego twarzą w twarz. (Autysta skupia się na ustach mówiącego a nie na jego oczach).
Najbardziej pierwotnymi zmysłami człowieka są dotyk i węch. Zmysł dotyku rozwija się już w pierwszych miesiącach życie płodowego i jest ćwiczony w środowisku wodnym, ma charakter autostymulacji, po narodzinach ulega on gwałtownemu przeorganizowaniu, ponieważ teraz jesteśmy dotykani przez innych i dzieje się to w suchym środowisku. Większość dzieci ze spektrum autyzmu ma trudności z ta zmianą. Może to być spowodowane, może to byś spowodowane zbyt szybkim porodem, cięciem cesarskim lub przedłużającym się porodem w trakcie którego ulegają uszkodzeniu zwoje nerwu trójdzielnego, miażdżone przez napierające kości czaszki ( nadwrażliwość szczególnie duża w obrębie twarzy).

Dziecko nadwrażliwe dotykowo unika dotykania, głaskania, przytulania, protestuje przy obcinaniu włosów i paznokci, unika obcisłych ubrań (szczególne ze sztucznych włókien) i ubierania w ogóle, często rozbiera się do naga. Węch (zmysł powonienia) rozwija się od drugiego miesiącach życie płodowego  i jest ćwiczony w środowisku wodnym, stymulowany przez czynniki chemiczne będące poza naszą kontrolą. Ponieważ nie ulega to zmianie w wyniku porodu, węch jest dla autysty  zmysłem najbardziej godnym zaufania, dlatego ludzie z autyzmem są niezwykle wrażliwi na zapachy. Dlatego też nieznane zapach lub ich nadmiar powoduje ogromny lęk i stres przed  dużymi skupiskami ludzi, nowymi miejscami i pomieszczeniami.
Dzieci nadwrażliwe węchowo protestują krzykiem i oporem w przypadku zetknięcia się z nowym nieznanym zapachem, przysłaniają nos, unikają np. windy w której utrzymują się różnorodne zapachy „ badają”  nowe pomieszczenie intensywnie wąchając, mają opory przed niektórymi pokarmami, nie znoszą ubrań  wypranych w intensywnie pachnących detergentach. 
U większości osób z autyzmem  częstym  problemem wywołującym stres są problemy z zakresu prioprorecepcji, która jest definiowana po prostu jako nieuświadomione przez mózg poczucie własnego ciała w przestrzeni. Priopriorecepcja i dotyk to dwa sposoby, w jakie tworzymy nasze poczucie granic. Te dwa zmysły są ze sobą i  połączone, ponieważ receptory priopriorecepcji są częścią układu czucia, dostarczają informacji o położeniu części naszego ciała względem siebie. Informują nas o tym, gdzie w przestrzeni się znajdujemy, jak łatwo i bezpiecznie się w niej poruszać, oraz jak poruszać się w tłumie, nie tracąc poczucia siebie oraz poczucia bezpieczeństwa. Receptory te znajdują się głęboko w naszych mięśniach, ścięgnach i stawach interakcja z tych receptorów jest powiązana z uszami i ich układem przedsionkowym informującym o poczuciu równowagi.

Większość osób z autyzmem  z natury nie wie, gdzie się kończy ich ciało a zaczyna świat. Dzieci z tymi problemami ogromnie wrzeszczą i panikują w nieznanym pomieszczeniu, ranią siebie i innych wokół nich, niszczą przedmioty, preferują silny docisk i obciążenie. Dostarczają sobie autostymulacji w postaci kręcenia się w kółko, podskakiwania, machania rekami i wykonywania innych szybkich ruchów. (A kiedy ruch jest bardzo szybki, daje osobie z autyzmem kilka minut wytchnienia, zamykając przeciążony system.) Same dostarczają sobie różnego rodzaju dociski,  lub stoją zazwyczaj ze sztywno wyprostowanymi kolanami zapewniając sobie poczucie równowagi oraz stymulację czucia głębokiego  wynikającą z takiej postawy. Nastolatkom z zaburzeniami priopriorecepcji czasem pomaga noszenie ciężkich butów kowbojskich i plecaka na plecach, dzięki czemu są bardziej pozbierani w ciele i lepiej sobie radzą w otoczeniu. Obciążone kamizelki i poduszki dociążające uda mogą uspokajać niektóre osoby z autyzmem, ale tylko jeśli są stosowane okresowo, przez krótki czas, ponieważ mózg rejestruje tylko nowe bodźce i ignoruje te, które stały się monotonne.
Zaburzenia ze strony ucha środkowego, wewnętrznego i systemu przedsionkowego przejawiają się  zamknięciem się pod wpływem gwałtownego ruchu i nagłego zatrzymania, głośnego dźwięku. Dziecko sygnalizuje swoje problemy  kręceniem się, podskakiwaniem, uderzaniem głową i zasłanianiem uszu rękoma, kołysaniem się na chwiejnym podłożu - to wszystko są sposoby na odcięcie przeciążonego systemu ucha środkowego i wewnętrznego.
Jeżeli we wczesnym rozwoju napięcie powodowane przez reakcje odruchowe i przewlekły ból są permanentne, ucierpią na tym koordynacja, koncentracja, socjalizacja oraz procesy uczenia się. Większość osób ze spektrum autyzmu funkcjonuje w trybie nadmiernej czujności wywołanej przez strach, a odpoczynek , reorganizację  i siłę do radzenia sobie  z codzienna rzeczywistością  daje dziecku sen. Sen pomaga umocnić to, czego nauczyły się w ciągu dnia. Niestety duża grupa dzieci ma problemy ze snem dającym wypoczynek i ukojenie.  W programie HANDLE proponuje się melatoninę jako substancję, która obecnie uważana jest za „naturalną” pomoc we śnie dla niemogących odpocząć dzieci a autyzmem i ich pozbawionych snu rodzin.
W terapii dzieci autystycznych Program Handle proponuje szereg ćwiczeń  i masaży , które pomagają w wyjściu z tego zaklętego kręgu, który ograbia osobę z autyzmem z elastyczności w adoptowaniu się do nowych sytuacji i rozwijaniu nowych funkcjonalnych synaps, by móc rozpocząć wychodzenie  z autyzmu oraz oczywiście spać. Jedynym  sposobem osiągnięcia tego w naturalny sposób jest szanowanie nadwrażliwości danej osoby. To jest prawdziwe znaczenie łagodnego wzmocnienia.
Zaburzenia ze spektrum autyzmu są zaburzeniami związanymi ze stanami skrajnego niepokoju, który dotyczy podstawowych życiowych funkcji powiązanych z reakcjami przerażenia/walki/ucieczki, dlatego praca z osobami w spektrum musi się opierać na szacunku dla ich percepcji, dla ich tolerancji na stymulację, bierną i czynną, wewnętrzną i zewnętrzną. To kwintesencja łagodnego wzmocnienia, które jest kluczem do rozwiązania wielu problemów osób z autyzmem - do rozwiązania ich u samego źródła, to pozwala na stały rozwój bez potrzeby stałego przeszkalania we wszystkich nowych życiowych sytuacjach napotykanych przez osobę z autyzmem w różnych okolicznościach i środowiskach. Łagodne wzmacnianie szanuje osobę i jej sposób percepcji. Początkowa reakcja napięciem na silny stres, obniżona odpowiedź mięśniowa na przedłużający się stres mogą pomóc zrozumieć, dlaczego dziecko, u którego  zdiagnozowano autyzm we wczesnym dzieciństwie reagowało na dotyk, dźwięk i inne bodźce wyginając ciało w łuk, nadmiernie się prostując, demonstrując wysokie napięcie mięśniowe.  Z czasem owo podwyższone napięcie  mięśniowe zaczyna znikać. Jednak nie na rzecz prawidłowego napięcia rozluźnionego mięśnia gotowego do odpowiedzi, ale na rzecz hipotonii. „ Jest to rodzaj sygnału poddającej się oblężonej twierdzy, której zapasy się wyczerpały i która nie ma już  siły się bronić.”  Wówczas przez właściwą terapię może dokonywać się metamorfoza osoby z autyzmem. 

Istotne kwestie:

- Łagodne wzmacnianie dotyczy nie tylko terapii, ale pełnego zakresu interakcji z innymi.
- Należy ustalić zakres problemów, otwarcie z udziałem całej rodziny.
- Skupić się na problemach, które maja osoby z autyzmem.
- Starać się nie zmuszać osoby z autyzmem do stresujących działań, tylko dlatego, że ktoś powiedział, że to może być pomocne. - Każde zachowanie pojawia się z jakiegoś powodu, nie należy objawów maskować i kontrolować zachowań ale rozpoznać je i  starać się je zrozumieć dlaczego się pojawiają.
- W czasie pracy nad leczeniem podłoża problemów podejmujemy tymczasowe środki kompensacyjne, żeby poprawić funkcjonowanie na co dzień i obniżyć stres. Będzie to dotyczyło zmian w otoczeniu ( na przykład zmian w oświetleniu, szkieł korekcyjnych, uziemianie miedzią, diety przeciwalergicznej, stosowania nawilżacza powietrza , a także w zachowaniu ( na przykład pozwalanie na obracanie w rękach zabawek, ograniczanie ilości pracy wymagającej patrzenia z bliskiej odległości, stworzenia miejsca i okazji do odpoczynku i relaksu w sensie dosłownym i przenośnym, pozwalanie na przerwy i drzemki, kiedy zajdzie taka potrzeba).

Przykładowe propozycje  ćwiczeń Program Handle  terapii dzieci autystycznych, które należy  indywidualnie dostosowywać do każdego dziecka:
Tupanie z akcentem
Dmuchana piłka
Zakręcona słomka
Opukiwanie głowy
Opukiwanie twarzy
Przechodzenie przez koło
Siłowanie palcami
Masaż kręgosłupa dwoma palcami
Stymulacja przedsionkowa

 

Wspieraj nas na Allegro

Kup i pomóż chorym dzieciom

 

Fundacja posiada status

Organizacji Pożytku Publicznego

Fundacja Na Rzecz Pomocy Dzieciom Niepełnosprawnym „Nowa Nadzieja” powstała w 2008 jako efekt wysiłku grupy rodziców chorych dzieci. Od września 2009 r. Fundacja posiada status Organizacji Pożytku Publicznego.

KRS 0000321541

Infolinia do Fundacji

Godziny działania infolinii:

  • Poniedziałek: 13.30-18.00
  • Wtorek: 9.00-15.00
  • Środa: 9.00-15.00
  • Czwartek: 9.00-15.00
  • Piątek: 9.00-15.00


Wspierają nas:

UWAGA! Ten serwis używa cookies i podobnych technologii.

Brak zmiany ustawienia przeglądarki oznacza zgodę na to. Czytaj więcej…

Zrozumiałem

W ramach naszej witryny stosujemy pliki cookies w celu świadczenia Państwu usług na najwyższym poziomie, w tym w sposób dostosowany do indywidualnych potrzeb. Korzystanie z witryny bez zmiany ustawień dotyczących cookies oznacza, że będą one zamieszczane w Państwa urządzeniu końcowym. Możecie Państwo dokonać w każdym czasie zmiany ustawień dotyczących cookies.